احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
286
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
طول روز در دهان گرفته و غرغره كنيد . شقاق زبان براى درمان شقاق لسان و يا دريدگى زبان مقدارى توت كال را بكوبيد و با سركه مخلوط كنيد و بر آن ضماد نماييد . * گاهگاهى خيارى را دو نيم كرده و وسط آن را بر هم بماليد تا كف كند و آن كف را روى زبان بماليد . * روزى چند مرتبه هربار مقدارى سهپستان و يا دانههاى اسپرزه را در دهان بگيريد و مزمزه كنيد . * غذاهاى ملين بخوريد و دايم ماءالشعير يا آب جوشاندهى جو را بنوشيد . دندانها و ساختمان آن عملكرد اوليه دندانها خرد كردن غذا و آمادهسازى آنها براى هضم است . دندانها همچنين به تلفظ صداها كمك كرده و باعث تمايز و شكل گرفتن صورت در انسان مىشوند . در تمام طول عمر هريك از ما ، دو مرتبه دندان از لثه بيرون زده و رشد مىكند . سرى اول دندانهاى دوران كودكى و سرى دوم دندانهايى كه به تدريج و پس از طى دوران كودكى جايگزين سرى اول مىشوند . لثهها دندانها را بهطور محكم در فك نگاه داشته و ريشهى آنها را از فساد محافظت مىكنند . دندانها و لثهها براى ايجاد پلاك ( ساختمان سخت و چسبندهاى متشكل از باكترىها ، خردههاى غذايى و بزاق ) كه سبب فساد دندان مىشود ، مستعد و آسيب پذيرند . در آغاز قرن بيستم اين مسئله بسيار شايع بود كه افراد با رسيدن به 60 سالگى تمامى دندانهاى دايمى ( ثانويه ) خود را به دليل فساد و بيمارى لثه از دست مىدادند . امروزه به خاطر پيشرفتهايى كه در زمينه مراقبت از سلامت دندانها ، بهبود تغذيه و گسترش فلوئوره كردن آب آشاميدنى ايجاد شده است ، در بسيارى از افراد دندانهاى دايمى تا پايان عمر باقى مىمانند . بخشى از دندان كه از لثه بيرون مىزند تاج ناميده مىشود . بخشى كه در زير لبهى لثه قرار مىگيرد ريشه نام دارد . تاج با لايهى محافظ مينا ( سختترين و محكمترين ماده در بدن ) پوشيده مىشود . مينا از كريستالهاى ميلهاى شكل املاح كلسيم تشكيل شده و نمىتواند مجددا نوسازى شود . ممكن است مينا تصادفا دچار خراشيدگى و ساييده شود و يا ممكن است به وسيلهى اسيد موجود در غذاها و نوشيدنىها كه منجر به توليد باكترىهاى پلاك مىشوند ، آسيب ببيند . اگر مينا فرسوده شود حفرهاى تشكيل مىدهد كه مىتوان آن را با مواد پركنندهى دندان ترميم كرد .